Đạo là gì?

Ngày đăng: 26/06/2022 - Lượt xem: 60

[Hòa Thượng Tuyên Hóa khai thị]

Đạo là con đường mà mọi người nên đi theo. Đó là con đường nào? Đó chính là con đường “đại công, vô tư”.

Hôm nay chúng ta nghiên cứu về đề tài: Thế nào gọi là Đạo? Đạo là con đường mà mọi người đều nên đi theo. Con đường đó là gì? Đó là con đường “đại công vô tư” (công bằng, không thiên lệch). Trong sách Lễ Ký, thiên Lễ Vận có nói: “Khi Đại Đạo được thi hành thì thiên hạ là của chung” (Đại Đạo chi hành dã, thiên hạ vi công) [1]. Đó là chủ đề, đoạn văn tiếp theo chẳng qua chỉ là giải thích nghĩa lý của con đường Đại Đạo. Tôi thường nói rằng: “Nho giáo giống như bậc Tiểu học, Đạo giáo giống như bậc Trung học, và Phật giáo ví như bậc Đại học.” Học trò Tiểu học thì không thể hiểu được bài vở của bậc Trung học, và học trò Trung học thì không thể hiểu được bài vở của bậc Đại học.

đạo là gì

Có thể có người thắc mắc: “Thầy nói thế thì có gì làm căn cứ?” Sau khi hỏi Lão Tử về Lễ, Khổng Tử tán dương Lão Tử, nói rằng Lão Tử ví như con rồng du phương, có thể lúc ẩn lúc hiện khôn lường và biến hóa vô cùng. Do đó mà thấy thì hình như Khổng Tử chưa hoàn toàn hiểu về Đạo của Lão Tử. Có phải thật là không hiểu không? Không phải! Thật ra, Khổng Tử đã hiểu rõ nhưng không muốn nói ra đấy thôi. Vì sao? Bởi môn sinh của Khổng Tử lúc bấy giờ chưa đủ trình độ. Họ vẫn chưa lên đến bậc Trung học, cho nên Khổng Tử không thể giảng về giáo lý này cho họ được.

Lão Tử cũng hiểu về Phật giáo, nhưng cũng không giảng. Vì sao? Bởi lúc bấy giờ con người chưa đủ trình độ, cho nên Lão Tử chỉ nói về đạo lý của Đạo giáo mà không nói đến giáo nghĩa của Phật giáo.

Đạo Lão và Đạo Khổng đã mở đường cho Đạo Phật. Nói chung, ngoại đạo lót đường cho chánh đạo, và tà giáo trải đường cho chánh giáo. Họ dọn dẹp trước, làm cho con đường được sạch sẽ, không có vật chướng ngại.

Bàng môn tả đạo là sự kích động khiến cho con người khai mở được cánh cửa trí tuệ trong tâm, để sau đó có thể tiếp nhận được chất đề hồ cam lồ của Phật giáo.

Khổng Tử nói: “Sáng sớm được nghe Đạo, tối chết cũng đành lòng!” Điều này nói lên tánh trọng yếu của Đạo và cái chết. Nghe Đạo là để hiểu rõ đạo lý làm người, so ra thì vẫn còn trọng yếu hơn cái chết. Nếu biết làm người là như thế nào rồi, thì chết mới nhắm mắt được. Đừng nên nhìn mặt chữ mà giải thích ý nghĩa của nó. Quý vị nên chú ý về điểm này! Ở đây không phải nói là buổi sáng tôi được nghe Đạo, rồi đến chiều tối thì tôi sẽ tự sát. Nếu mà tự sát thì còn có ý nghĩa gì nữa?

“Đại công vô tư” nghĩa là không ích kỷ và không truy cầu lợi ích cá nhân. “Đại công vô tư” cũng tức là không có dục niệm ham muốn–là đã thoát khỏi những mối quan hệ với ngũ dục tài, sắc, danh, thực, thùy–và không tham, không ái. Người nào có thể thực hành Lục Đại Tông Chỉ của Vạn Phật Thánh Thành, thì người đó có đủ tư cách làm người Phật tử.

Lục Đại Tông chỉ này–Không tranh, không tham, không cầu, không ích kỷ, không tự lợi, không vọng ngữ–, nếu dùng đạo lý của Phật giáo, đạo lý của Đạo giáo hoặc đạo lý của Nho giáo mà giảng, thì đều được cả. Nói tóm lại, giảng giải thế nào cũng được, vì đạo lý này viên dung vô ngại và rất hợp với lôgíc luận lý học.

Thế tại sao không có ai giảng về đạo lý đó? Để tôi nói cho quý vị nghe! Đây là Lục Đại Tông Chỉ mà tôi phát minh ra cho Phật giáo trong thời đại khoa học. Lục Đại Tông Chỉ này bao gồm các giáo lý của hết thảy tôn giáo, và là phương pháp rất thực dụng. Thậm chí nếu giảng về giới luật của Phật giáo, thì giảng tới giảng lui cũng đều không rời khỏi phạm vi của Lục Đại Tông Chỉ.

Theo Hán tự, chữ Đạo (道) là do chữ Thủ (首) và chữ Tẩu (走) hợp thành. Thủ là đầu, cũng tức là trước nhất; Tẩu là đi, cũng tức là thực hành. Điều trước nhất là dạy quý vị đi thực hành. Nếu không thực hành thì dù quý vị có nói bao nhiêu cũng bằng thừa, toàn là lời giả dối, là lừa phỉnh người khác. Cho nên có câu: “Nói một trượng, không bằng hành được một tấc.”

Đạo này không phải là đạo nào khác mà chính là Đạo làm người. Đạo làm người này so với đạo sanh tử còn trọng yếu hơn nhiều. Có sanh tất có tử, cho dù là những bậc thánh hiền hào kiệt cũng không miễn được cái chết. Nhưng phân biệt thì chết có khi nặng như núi Thái Sơn, song cũng có lúc lại nhẹ tợ lông hồng. Buổi sáng được nghe Đạo, đến tối dẫu phải chết thì cũng có giá trị rồi. So với người phải chết mà không được nghe Đạo “đại công vô tư” thì mình vẫn hay hơn nhiều. Chữ “nghe” này nghĩa là hiểu rõ, sau khi hiểu rõ thì mới biết đạo lý làm người.

Lại nói thêm: Đạo là gì? Đạo là chân lý, và không ai có thể lật đổ được chân lý này. Chân lý là tuyệt đối chứ không phải là tương đối. Chân lý thì chỉ có một chứ không có hai. Đạo này là đạo chung cho tất cả những người tu hành chân thật. Và Đạo có thể giảng theo Nho giáo, có thể giảng theo Đạo giáo và lại càng có thể giảng theo Phật giáo. Đạo là Chân Lý. Bất kỳ tôn giáo nào cũng có thể giảng dạy về Đạo, không có ai là độc quyền về nó. Không ai có thể nói là chỉ mình tôi mới được phép giảng, còn người khác thì không. Nhưng giảng thì phải có căn cứ vào lịch sử. Quý vị không thể nói về chuyện Khổng Tử đã giảng Phật Pháp như thế nào, bởi vì vào thời bấy giờ, e rằng ngay cả danh từ “Phật” vẫn còn chưa được ai biết đến.

Cho nên chúng ta phải tìm hiểu rõ ràng về lịch sử, hầu khỏi làm trò cười cho thiên hạ!.

[1] Thế Giới Đại Đồng

Xưa, Trọng Ni (Khổng Tử) làm tân khách, dự lễ tế chạp ở nước Lỗ. Việc đã xong, đi ra du ngoạn trên lầu cổng ngoài, đột nhiên thở dài. Trọng Ni thở dài chừng thở dài cho nước Lỗ. Ngôn Yển đứng bên cạnh hỏi: “Người quân tử có gì mà phải thở dài?” Khổng Tử đáp: “ Đại đạo thi hành và các bậc anh hiền ở Tam đại (Hạ, Thương, Chu) thì Khâu này chưa được thấy, nhưng chí thì hướng về chỗ ấy. Đại đạo mà thi hành thì thiên hạ là của chung, tuyển chọn người hiền, cử người tài năng, giảng điều xác thực, thực hiện trên thuận dưới hòa, nên người ta không riêng thân người thân mình, không riêng yêu con cái mình, khiến cho người già có nơi nương dựa cuối đời, người khỏe mạnh có chỗ dùng tới, trẻ em có sự chăn dắt để lớn lên; hạng cô phu, quả phụ, côi cút, đơn chiếc và tàn tật đều được nuôi dưỡng; con trai có phận, con gái có nơi chốn để nương về. Về tài hóa, thì không nên để cho rơi vãi phung phí, mà cũng bất tất cất giấu cho mình. Về sức lực thì ưa được thi thố ra, thi thố thì chẳng cứ là cho riêng mình. Ấy cho nên mưu mô đều không dấy lên, trộm cắp giặc cướp không nổi dậy; cổng ngoài không phải đóng, thế gọi là Đại Đồng.”

Hỏi đáp

      Không có một quy tắc duy nhất nào về việc pha trà được áp dụng cho tất cả loại trà, bởi vì mỗi loại đều độc đáo và xứng đáng được xử  lý theo cách riêng. Có nhiều phương pháp pha chế khác nhau vì có những loại trà khác nhau. Thời gian pha trà thay đổi tùy theo từng loại và tùy sở thích riêng của mỗi người. Với người Việt, nghệ thuật pha trà được gói gọn trong câu “nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh”. A. Nước – thứ nguyên liệu đầu vị. Cách đây 1200 năm, người ta... Xem thêm
        Là một yếu tố trực tiếp cấu thành nên thực thể sản phẩm. Do vậy, chất lượng của nguyên liệu trà búp ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của trà sản phẩm. Nguyên liệu trà búp đảm bảo chất lượng là điều kiện quan trọng đầu tiên tạo nên được một vị trà ngon. A. MÙA THU BÚP Chất lượng của trà sản phẩm phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng của trà búp, tức là trà nguyên liệu và chất lượng của nguyên liệu lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Các yếu tố này, theo ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu hiện nay, có...
Xem thêm
     Trà là một trong những loại thức uống quen thuộc của người Việt Nam. Thưởng thức tách trà vào buổi sáng sớm là thói quen của nhiều người, giúp tinh thần khoan khoái và rất tốt cho sức khỏe. Xưa các cụ hiểu trà, trước khi thưởng trà nào, thường tìm hiểu rất kỹ về nguồn gốc xuất xứ, cách trồng, chăm sóc & chế biến. Những cánh trà nhỏ đều tăm tắp, mảnh mai, cong và mềm mại… là một trong số các tiêu chí để lựa chọn trà cộng với sự tinh tế của nghệ thuật pha trà, kết hợp hài hoà giữa ấm và...
Xem thêm
     Nhà sư Tuệ Tĩnh từng nói: “Trà làm cho tâm hồn sảng khoái, thanh nhiệt cơ thể. Uống một bát vạn nỗi ưu phiền tan biến”. Bởi vậy trà ở Việt Nam không là đạo mà trà đã là một phần của cuộc sống. Trong mỗi ngôi nhà ở làng quê, hay dưới mái chùa ngay giữa thủ đô Hà Nội, cố đô Huế hay TP.Hồ Chí Minh và khắp nơi trên cả nước, hàng ngày chúng ta vẫn được dùng một thức uống độc đáo – chè tươi, đó chính là nhờ việc quốc dân hóa cây chè của vị Thánh trà Việt – Thiền sư...
Xem thêm
     Trong tiếng Việt, ở miền Bắc thường dùng từ chè trong câu ca dao Hà Nội 36 phố phường “Uống chè mạn hảo, ngâm nôm Thuý Kiều”. “Sớm ba chén chè sen, mát ruột, nài chi vò đất hẩm hiu” (Nguyễn Trãi); “Chắc chắc nước chè xanh là mặt hàng cốt yếu” (Nguyễn Chí Hoan); hay các câu “Văn hóa chè và trà đạo Việt Nam” (Ngô Linh Ngọc); “Viện nghiên cứu chè Phú Hộ có nhiều giống chè như Trung Du, Shan, Trung Quốc và Ấn Độ”; hoặc “VINATEA trong năm 1998 đã xuất khẩu 17.000 tấn chè đen, chè xanh…”; “Nguồn gốc cây chè và...
Xem thêm
     Nhiều ngành đều có ông tổ của ngành mình, nhưng ngành trà Việt Nam thì không thấy ông tổ là ai?” Tìm khắp các tư liệu lịch sử, chúng tôi không thể tìm ra được câu trả lời thỏa đáng, chỉ biết dân Lạc Việt đã uống trà từ rất xa sưa.Để trả lời cho được câu hỏi này, chúng tôi đã tiến hành một cuộc khảo sát nhanh đến xã Tân cương, Thái Nguyên. Vùng trà ngon nổi tiếng nhất Việt Nam, hy vọng ít nhất cũng tìm được ông tổ cây chè Thái Nguyên. Đồi chè Tân Cương – Thái Nguyên. Hiện nay chưa phát...
Xem thêm
“Bộ trà cụ phỉ cái tình “Mát nóng ấm lạnh” phát sinh “Thời Trà” “Xuân – hạ – thu – đông” phân ra Đồ trà bốn bộ phải là riêng biệt Cũng Ấm, Tống, Quận và Chuyên Nhưng đã phân định rẽ riêng khi dùng” ♨️ Nghệ thuật “khai ấm” Hồng Sa Trong giới QUÝ TRÀ HỮU, khai ấm là giai đoạn tiên quyết vì nó sẽ đánh thức linh hồn của các dòng ấm gốm mà một sản phẩm Việt tiêu biểu mà Tan Cuong Green Tea phân phối mang tên Hồng Sa. Ngược dòng thời gian, trở về cuộc thiên di đầu tiên của các cụ liệt tổ,...
Xem thêm
Nhiều người thường đặt câu hỏi Việt Nam có trà đạo không? Tại sao Việt Nam không có một nền văn hóa trà để sánh với trà đạo Nhật Bản, với trà nghệ Trung Hoa, với trà buổi chiều của Anh quốc? Nếu chúng ta cho rằng, đạo là con đường, là cung cách uống trà thì Việt Nam hẳn nhiên có trà đạo. Đó là cách uống trà của người Việt. Cách uống trà đó giản dị, gần gũi, nhưng cũng rất đỗi tinh tế như tâm hồn người Việt nên nó không là một cái đạo như trà đạo Nhật Bản, không quá cầu kỳ như trà...
Xem thêm

Âm thanh đẹp

Follow Us