Năm tiêu chuẩn đánh giá phẩm chất trà

Ngày đăng: 04/10/2020 - Lượt xem: 508

     Trà là một trong những loại thức uống quen thuộc của người Việt Nam. Thưởng thức tách trà vào buổi sáng sớm là thói quen của nhiều người, giúp tinh thần khoan khoái và rất tốt cho sức khỏe.

Xưa các cụ hiểu trà, trước khi thưởng trà nào, thường tìm hiểu rất kỹ về nguồn gốc xuất xứ, cách trồng, chăm sóc & chế biến. Những cánh trà nhỏ đều tăm tắp, mảnh mai, cong và mềm mại… là một trong số các tiêu chí để lựa chọn trà cộng với sự tinh tế của nghệ thuật pha trà, kết hợp hài hoà giữa ấm và nước sẽ cho ra được những chén trà ngon – đủ các tiêu chí về vị, sắc, hương.

Ngày nay, học theo các cụ, hiểu trà vẫn chưa đủ. Bởi có rất nhiều loại trà đầy rẫy trên thị trường. Tuy nhiên, có thể săn lùng được những cánh trà ngon hay không còn phụ thuộc vào cái Tâm của người trồng, người chế biến, người thương lái… và sự “thông thái” của khách hàng. Có rất nhiều loại “trà bẩn” đầu độc người uống trà bằng thuốc kích mầm, thuốc trừ sâu, phụ gia… gây ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người tiêu dùng. Vậy, làm thế nào để nhận biết được trà sạch – trà ngon?

A. Đánh giá trà ngon cần xét các quy chuẩn sau:

– Chọn đúng trà của vùng phù hợp thổ nhưỡng , khí hậu..

– Cách thu hoạch lá chè: chọn búp, một búp một lá, một búp hai lá…

– Mùa vụ và kỹ thuật hái lá chè.

– Kỹ thuật sao chế lá chè tươi, một khâu rất quan trọng để làm tăng sản lượng trà.

– Xem xét hình dáng, màu sắc và mùi vị của lá trà thành phẩm.

B. Năm tiêu chuẩn đánh giá phẩm chất trà

Trà có cả hương và vị kết hợp hoàn hảo với nhau, thiếu một trong hai thứ sẽ làm mất giá trị của trà. Người thưởng trà đề cao hương thơm thuần khiết sau đó đến vị trà. Trà có hàng ngàn hương khác nhau, tìm được hương vị yêu thích thì không gì quý bằng.

Để đánh giá phẩm chất trà, ta có thể quy thành năm tiêu chuẩn chung bao gồm: HÌNH – SẮC – HƯƠNG – VỊ – HÓA. Năm tiêu chuẩn này đánh giá loại trà lá dùng để pha ấm.

Năm tiêu chuẩn đánh giá phẩm chất trà

Thử phẩm chất các loại trà

Quy trình từ khi bắt đầu chuẩn bị pha trà tới thực hiện pha trà để có chén trà thưởng thức và kết thúc việc thưởng trà là chu kỳ khép kín, diễn ra tuần tự. Dựa theo quy trình này hình thành năm tiêu chuẩn: HÌNH – SẮC – HƯƠNG – VỊ – HÓA chung để đánh giá phẩm chất trà.

HÌNH: Hình của lá trà khô trước khi pha.

SẮC: Màu của nước trà sau mỗi lần pha.

HƯƠNG: Hương thơm đặc trưng của nước trà sau mỗi lần pha.

HÓA: Hình của lá trà sau khi kết thúc pha.

a. Đánh giá HÌNH của lá trà khô trước khi pha bao gồm:

– Hình dáng lá trà khô.

– Màu sắc lá trà khô.

– Phẩm chất lá trà: chồi – búp – lá.

– Tỷ lệ tạp chất.

– Độ ẩm của trà khô.

– Hương thơm của lá trà khô

b. Đánh giá SẮC của lá trà sau mỗi lần pha

– Màu sắc đặc trưng.

– Độ trong của chén trà.

– Độ bền của sắc sao nhiều lần pha.

c. Đánh giá HƯƠNG thơm của nước trà sau mỗi lần pha

– Mùi hương đặc trưng.

– Chất lượng hương thần khiết tự nhiên hay hương liệu.

– Độ đậm và thoảng của hương.

– Độ lưu hương – thời gian hương còn đọng lại trong miệng.

– Tập trung ngửi để phân tích rõ mùi hương.

Cầm chén trà nóng trên tay, đưa lên mũi, giữ đầu yên hơi cúi xuống và từ từ đưa chén trà nóng đi qua đi lại trước mũi. Mắt khép hờ để tập trung phân tích mùi hương thanh nhã mà nồng nàn, phức tạp mà quyến rũ.

d. Đánh giá VỊ thay đổi của từng chén trà khi uống

– Tính chất của vị.

– Độ đậm, nhạt của vị.

– Độ bền của vị – dư vị còn lưu lại trong cổ họng sau khi nuốt.

Khi thử trà, không nên nhấp một ngụm rồi uống liền một hơi. Ta nên ngậm trà trong miệng và nhai một lúc để nước trà đánh thức toàn bộ thần kinh vị giác trong khoang miệng từ đầu lưỡi chạy dài tới cuống họng. Một danh trà hảo hạng sẽ để lại trong miệng. lưỡi và trong cổ họng một dư vị đậm đà, lâu dài sau khi nuốt nước trà.

Chúng ta có thể nhận được bốn vị khác nhau là: Ngọt ở đầu lưỡi, mặn ở gần trung tâm, chua ở hai bên cạnh lưỡi & vị đắng chát ở cuống lưỡi.

Vị ngọt cần phải phân biệt ngọt của phụ gia thực phẩm hay ngọt tự nhiên thuần khiết. Vị chát của trà là do thành phần của tannin có trong lá chè, cành và thân chè. Trà có phẩm chất tốt hay tỷ lệ lên men cao sẽ làm giảm lương tannin trong trà. Các vị lạ bị lẫn trong trà sẽ làm giảm chất lượng chén trà, trà tốt phải đảm bảo sự thuần khiết.

e. Đánh giá HÓA – Sự biến hóa của lá trà sau khi kết thúc pha

– Lấy xác trà ra khỏi ấm và cho vào bát nước lạnh để thấy rõ hình lá trà sau khi pha. Cánh trà khô hãm trong nước sôi sẽ nở ra, cho hình ảnh lá trà ban đầu khi thu hoạch về. Đặc biệt chú ý mùi thơm của lá trà sau khi pha vẫn phải còn. Dựa vào đây sẽ kiểm định lại một lần nữa phẩm chất của nguyên liệu để có kết luận chính xac. Trà kém phẩm chất sẽ không có được đặc điểm vẻ bề ngoài, màu sắc, độ dẻo và nhiều mảnh vụn.

C. Các tiêu chuẩn đánh giá khác

Cùng với năm tiêu chuẩn: HÌNH – SẮC – HƯƠNG – VỊ -HÓA, một loại trà tốt – danh trà còn phải đáp ứng các tiểu chuẩn:

– Vệ sinh an toàn thực phẩm.

– Nguồn gốc – xuất xứ rõ ràng.

– Đạt các tiêu chuẩn như VietGap, hữu cơ, ISO về chất lượng.

Sản phẩm phải thân thiện, nhiều người biết đến và được ưa dùng, mang nhiều giá trị vật chất và văn hóa cho cộng đồng.

Thưởng trà, đầu tiên và hết sức quan trọng là hương, tiếp theo là vị của trà. Không thể quên câu nói được lưu truyền rằng: Trà vừa sấy, cà phê mới xay. Hãy chọn trà đúng loại, đúng phẩm chất, đúng thời điểm để có chén trà ngon như ý.

Nguồn – Tác giả:
Phác họa Danh trà Việt Nam – Nguyễn Ngọc Tuấn.

Hỏi đáp

        Là một yếu tố trực tiếp cấu thành nên thực thể sản phẩm. Do vậy, chất lượng của nguyên liệu trà búp ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của trà sản phẩm. Nguyên liệu trà búp đảm bảo chất lượng là điều kiện quan trọng đầu tiên tạo nên được một vị trà ngon. A. MÙA THU BÚP Chất lượng của trà sản phẩm phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng của trà búp, tức là trà nguyên liệu và chất lượng của nguyên liệu lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Các yếu tố này, theo ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu hiện nay, có... Xem thêm
     Trà là một trong những loại thức uống quen thuộc của người Việt Nam. Thưởng thức tách trà vào buổi sáng sớm là thói quen của nhiều người, giúp tinh thần khoan khoái và rất tốt cho sức khỏe. Xưa các cụ hiểu trà, trước khi thưởng trà nào, thường tìm hiểu rất kỹ về nguồn gốc xuất xứ, cách trồng, chăm sóc & chế biến. Những cánh trà nhỏ đều tăm tắp, mảnh mai, cong và mềm mại… là một trong số các tiêu chí để lựa chọn trà cộng với sự tinh tế của nghệ thuật pha trà, kết hợp hài hoà giữa ấm và...
Xem thêm
     Nhà sư Tuệ Tĩnh từng nói: “Trà làm cho tâm hồn sảng khoái, thanh nhiệt cơ thể. Uống một bát vạn nỗi ưu phiền tan biến”. Bởi vậy trà ở Việt Nam không là đạo mà trà đã là một phần của cuộc sống. Trong mỗi ngôi nhà ở làng quê, hay dưới mái chùa ngay giữa thủ đô Hà Nội, cố đô Huế hay TP.Hồ Chí Minh và khắp nơi trên cả nước, hàng ngày chúng ta vẫn được dùng một thức uống độc đáo – chè tươi, đó chính là nhờ việc quốc dân hóa cây chè của vị Thánh trà Việt – Thiền sư...
Xem thêm
     Trong tiếng Việt, ở miền Bắc thường dùng từ chè trong câu ca dao Hà Nội 36 phố phường “Uống chè mạn hảo, ngâm nôm Thuý Kiều”. “Sớm ba chén chè sen, mát ruột, nài chi vò đất hẩm hiu” (Nguyễn Trãi); “Chắc chắc nước chè xanh là mặt hàng cốt yếu” (Nguyễn Chí Hoan); hay các câu “Văn hóa chè và trà đạo Việt Nam” (Ngô Linh Ngọc); “Viện nghiên cứu chè Phú Hộ có nhiều giống chè như Trung Du, Shan, Trung Quốc và Ấn Độ”; hoặc “VINATEA trong năm 1998 đã xuất khẩu 17.000 tấn chè đen, chè xanh…”; “Nguồn gốc cây chè và...
Xem thêm
     Nhiều ngành đều có ông tổ của ngành mình, nhưng ngành trà Việt Nam thì không thấy ông tổ là ai?” Tìm khắp các tư liệu lịch sử, chúng tôi không thể tìm ra được câu trả lời thỏa đáng, chỉ biết dân Lạc Việt đã uống trà từ rất xa sưa.Để trả lời cho được câu hỏi này, chúng tôi đã tiến hành một cuộc khảo sát nhanh đến xã Tân cương, Thái Nguyên. Vùng trà ngon nổi tiếng nhất Việt Nam, hy vọng ít nhất cũng tìm được ông tổ cây chè Thái Nguyên. Đồi chè Tân Cương – Thái Nguyên. Hiện nay chưa phát...
Xem thêm
“Bộ trà cụ phỉ cái tình “Mát nóng ấm lạnh” phát sinh “Thời Trà” “Xuân – hạ – thu – đông” phân ra Đồ trà bốn bộ phải là riêng biệt Cũng Ấm, Tống, Quận và Chuyên Nhưng đã phân định rẽ riêng khi dùng” ♨️ Nghệ thuật “khai ấm” Hồng Sa Trong giới QUÝ TRÀ HỮU, khai ấm là giai đoạn tiên quyết vì nó sẽ đánh thức linh hồn của các dòng ấm gốm mà một sản phẩm Việt tiêu biểu mà Tan Cuong Green Tea phân phối mang tên Hồng Sa. Ngược dòng thời gian, trở về cuộc thiên di đầu tiên của các cụ liệt tổ,...
Xem thêm
Nhiều người thường đặt câu hỏi Việt Nam có trà đạo không? Tại sao Việt Nam không có một nền văn hóa trà để sánh với trà đạo Nhật Bản, với trà nghệ Trung Hoa, với trà buổi chiều của Anh quốc? Nếu chúng ta cho rằng, đạo là con đường, là cung cách uống trà thì Việt Nam hẳn nhiên có trà đạo. Đó là cách uống trà của người Việt. Cách uống trà đó giản dị, gần gũi, nhưng cũng rất đỗi tinh tế như tâm hồn người Việt nên nó không là một cái đạo như trà đạo Nhật Bản, không quá cầu kỳ như trà...
Xem thêm
     Được nuôi lớn từ đất mẹ Suối Giàng – Văn Chấn, trà shan tuyết cổ thụ Suối Giàng là loại trà ai uống cũng mê. Loại trà này không chỉ được đánh giá cao về chất lượng mà còn đem lại nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe. Trà an toàn mà lại ngon nên bạn không nên bỏ qua mỗi dịp ghé thăm mảnh đất rẻo cao này. Cây chè tổ Shan Tuyết Suối Giàng      So với các loại trà nổi tiếng bấy lâu như: trà sen Tây Hồ, trà Tân Cương Thái Nguyên,.. thì trà shan tuyết cổ thụ Suối Giàng cũng tạo được dấu ấn trong...
Xem thêm

Âm thanh đẹp

Follow Us