Ông Thánh Trà Việt Nam

Ngày đăng: 25/09/2020 - Lượt xem: 437

     Nhà sư Tuệ Tĩnh từng nói: “Trà làm cho tâm hồn sảng khoái, thanh nhiệt cơ thể. Uống một bát vạn nỗi ưu phiền tan biến”. Bởi vậy trà ở Việt Nam không là đạo mà trà đã là một phần của cuộc sống.

Trong mỗi ngôi nhà ở làng quê, hay dưới mái chùa ngay giữa thủ đô Hà Nội, cố đô Huế hay TP.Hồ Chí Minh và khắp nơi trên cả nước, hàng ngày chúng ta vẫn được dùng một thức uống độc đáo – chè tươi, đó chính là nhờ việc quốc dân hóa cây chè của vị Thánh trà Việt – Thiền sư Tuệ Tĩnh (1330-1400).

Thiền sư Tuệ Tĩnh có tên là Nguyễn Bá Tĩnh, khi đi tu ông mới lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh hay còn gọi là Huệ Tĩnh. Ông xuất thân từ một gia đình bần nông, cha là Nguyễn Công Vỹ, mẹ là Hoàng Thị Ngọc ở Nghĩa Lư, huyện Dạ Cẩm, Hồng Châu nay là thôn Phú Nghĩa, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương.

Tượng Thiền sư Tuệ Tĩnh

Ông sinh trưởng dưới triều Trần Dụ Tông (thể kỷ XIV), lúc lên 6 cha mẹ đều mất. Ông được nhà sư chùa Hải Triều ở Yên Trang gần đấy đưa về nuôi cho ăn học. Đến 10 tuổi, Bá Tĩnh lại được sư cụ chùa Giao Thủy ở Sơn Nam ( Nam Định )đưa về cho học ở nhà sư chùa Dũng Nhuệ trong huyện. Ở đấy ông được gọi là Tiểu Huệ nên có biệt danh là Huệ Tĩnh. Ông được học văn, học thuốc để giúp việc chữa bệnh ở chùa.

Đến năm 22 tuổi Ông đi thi Hương trúng bảng, nhưng vẫn ở chùa đi tu lấy pháp hiệu Tuệ Tĩnh. Năm 45 tuổi ông đi thi Đình, đậu Hoàng giáp. Năm 55 tuổi ông bị bắt đi sứ sang Trung Quốc. Ông được nhà Minh giữ lại làm việc ở Viện Thái y.

Cả cuộc đời của ông dành cho việc tìm thuốc Nam, chữa bệnh bằng thuốc Nam, theo phương châm : “ Thuốc Nam chữa người Nam”.

                          “Muốn giúp nhân dân

                           Trước tìm vị thuốc

                            Sách trời đã định cõi Nam bang

                            Thổ sản của khác miền Bắc quốc”.

                              (Trục giải chỉ nam dước tính phú – Tuệ Tĩnh)

Việt Nam là quê hương của cây chè, cây chè mọc tự nhiên từ bao đời thành cổ thụ  là một thảo dược, Thiền sư Tuệ Tĩnh đã khẳng định trong các bộ sách của mình về phẩm chất trà của phương Nam ẩn chứa nhiều dược tính quý giá và uống nước chè tươi không chỉ là thức uống thông thường mà còn trị được bệnh.

Trong bộ sách Nam dược thần hiệu, ông đã ghi lại Bản thảo dược tính 499 vị thuốc Nam, trong đó vị 188 là Minh trà: ”188.Minh trà: Trà ngon, vị ngọt, đắng tính hơi hàn, nhuận tạng, trừ tiệt khu phong, sáng mắt, nhẹ đầu, hạ đờm, trị chướng lỵ, tiêu thức ăn”.

Sách Trục giải chỉ nam dược tính phú ghi: “ Trà, vốn thanh tâm giải khát, uống một bát thì muôn điều lo nghĩ tiêu tan”.

Ngoài việc dùng lá chè tươi làm thức uống vừa giải khát vừa tiêu bệnh, Thiền sư Tuệ Tĩnh còn chế biến trà khô và dùng nước trà làm phương thuốc Nam trị bệnh. Trong bộ sách Nam dược thần hiệu còn ghi:

Trong bệnh đau lưng, có kinh trị đau lưng rất hay :”Trà ngon nấu nước đậm 5 chung, hòa với giấm 3 chung uống ngay thì lành”.

Kinh trị bị sương lạnh lở loét: Hoắc dương, chè đầu xuân. Bằng nhau đốt ra tro hòa với dầu phết lên trên lá mà đặt vào, rất hay”.

Trà ở Việt Nam không chỉ dừng lại là thứ nước uống thông thường mà còn dùng làm thuốc. Chính ông đã khẳng định phẩm chất trà của phương Nam ẩn chứa nhiều dược tính quý giá.

Lấy cái giản đơn mà ức chế cái phức tạp, đó là sự tài tình của vị đại danh y. Cây chè rất đỗi giản dị mà thật quý, ai ai cũng dùng được và nơi đâu cũng có. Từ đó mỗi góc vườn sẽ trở thành vườn thuốc quý, không chỉ dừng lại ở cây chè mà còn nhiều thảo mộc khác cũng được Thiền sư Tuệ Tĩnh tìm và phổ biến rộng cho toàn dân.

Vùng trà Tân Cương – Thái Nguyên. Ảnh: Hương Thảo.

Cả cuộc đời gắn bó với Nam dược và đặc biệt với cây chè, những trang sách của Thiền sư Tuệ Tĩnh trong Nam dương Quốc ngữ phú còn ghi lại danh trà Việt: “Chè lưỡi sẻ là Tước Thiệt hảo trà”. Một danh trà mà người yêu trà đều mơ ước được một lần nếm thử.

Tuệ Tĩnh không những đã xây dựng được nền móng y học cổ truyền của Việt Nam mà ông còn đề cao giá trị của thuốc Nam. Phát triển cây trồng chè, dùng trà để giải khát, dùng trà để chữa bệnh là một trong những Nam dược được ông đề cao và phát triển trong mỗi gia đình, mỗi vườn chùa,….để:

                        “Mong thấy:

                         Nhân dân khỏe vui êm ấm

                         Nhà nước bền vững lâu dài

                        Thế mới không phụ huệ rộng sâu

                        Đối với nước non Nam này vậy.”

                   ( Trích giải chỉ nam dược tính phú – Tuệ Tĩnh )

Truyền thống thuốc Nam của ông đã được đời sau kế thừa và phát huy rạng rỡ. Cây chè trồng quanh vườn nhà, vườn chùa phát triển thành xóm thành làng chè và thú uống chè độc đáo ủa người Việt tồn tại tới nay là do công chính của ông Thánh trà Việt – Tuệ Tĩnh xây dựng.

Thật tự hào thay Thiền sư Tuệ Tĩnh – Thánh trà Việt Nam, người đã quốc dân hóa trà và giúp phần giữ gìn phong tục uống trà tươi độc đáo tới tận ngày nay của người Việt chúng ta.

Trích dẫn – Tác giả:
Phác thảo danh trà Việt Nam – Nguyển Ngọc Tuấn.

Hỏi đáp

        Là một yếu tố trực tiếp cấu thành nên thực thể sản phẩm. Do vậy, chất lượng của nguyên liệu trà búp ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của trà sản phẩm. Nguyên liệu trà búp đảm bảo chất lượng là điều kiện quan trọng đầu tiên tạo nên được một vị trà ngon. A. MÙA THU BÚP Chất lượng của trà sản phẩm phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng của trà búp, tức là trà nguyên liệu và chất lượng của nguyên liệu lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Các yếu tố này, theo ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu hiện nay, có... Xem thêm
     Trà là một trong những loại thức uống quen thuộc của người Việt Nam. Thưởng thức tách trà vào buổi sáng sớm là thói quen của nhiều người, giúp tinh thần khoan khoái và rất tốt cho sức khỏe. Xưa các cụ hiểu trà, trước khi thưởng trà nào, thường tìm hiểu rất kỹ về nguồn gốc xuất xứ, cách trồng, chăm sóc & chế biến. Những cánh trà nhỏ đều tăm tắp, mảnh mai, cong và mềm mại… là một trong số các tiêu chí để lựa chọn trà cộng với sự tinh tế của nghệ thuật pha trà, kết hợp hài hoà giữa ấm và...
Xem thêm
     Nhà sư Tuệ Tĩnh từng nói: “Trà làm cho tâm hồn sảng khoái, thanh nhiệt cơ thể. Uống một bát vạn nỗi ưu phiền tan biến”. Bởi vậy trà ở Việt Nam không là đạo mà trà đã là một phần của cuộc sống. Trong mỗi ngôi nhà ở làng quê, hay dưới mái chùa ngay giữa thủ đô Hà Nội, cố đô Huế hay TP.Hồ Chí Minh và khắp nơi trên cả nước, hàng ngày chúng ta vẫn được dùng một thức uống độc đáo – chè tươi, đó chính là nhờ việc quốc dân hóa cây chè của vị Thánh trà Việt – Thiền sư...
Xem thêm
     Trong tiếng Việt, ở miền Bắc thường dùng từ chè trong câu ca dao Hà Nội 36 phố phường “Uống chè mạn hảo, ngâm nôm Thuý Kiều”. “Sớm ba chén chè sen, mát ruột, nài chi vò đất hẩm hiu” (Nguyễn Trãi); “Chắc chắc nước chè xanh là mặt hàng cốt yếu” (Nguyễn Chí Hoan); hay các câu “Văn hóa chè và trà đạo Việt Nam” (Ngô Linh Ngọc); “Viện nghiên cứu chè Phú Hộ có nhiều giống chè như Trung Du, Shan, Trung Quốc và Ấn Độ”; hoặc “VINATEA trong năm 1998 đã xuất khẩu 17.000 tấn chè đen, chè xanh…”; “Nguồn gốc cây chè và...
Xem thêm
     Nhiều ngành đều có ông tổ của ngành mình, nhưng ngành trà Việt Nam thì không thấy ông tổ là ai?” Tìm khắp các tư liệu lịch sử, chúng tôi không thể tìm ra được câu trả lời thỏa đáng, chỉ biết dân Lạc Việt đã uống trà từ rất xa sưa.Để trả lời cho được câu hỏi này, chúng tôi đã tiến hành một cuộc khảo sát nhanh đến xã Tân cương, Thái Nguyên. Vùng trà ngon nổi tiếng nhất Việt Nam, hy vọng ít nhất cũng tìm được ông tổ cây chè Thái Nguyên. Đồi chè Tân Cương – Thái Nguyên. Hiện nay chưa phát...
Xem thêm
“Bộ trà cụ phỉ cái tình “Mát nóng ấm lạnh” phát sinh “Thời Trà” “Xuân – hạ – thu – đông” phân ra Đồ trà bốn bộ phải là riêng biệt Cũng Ấm, Tống, Quận và Chuyên Nhưng đã phân định rẽ riêng khi dùng” ♨️ Nghệ thuật “khai ấm” Hồng Sa Trong giới QUÝ TRÀ HỮU, khai ấm là giai đoạn tiên quyết vì nó sẽ đánh thức linh hồn của các dòng ấm gốm mà một sản phẩm Việt tiêu biểu mà Tan Cuong Green Tea phân phối mang tên Hồng Sa. Ngược dòng thời gian, trở về cuộc thiên di đầu tiên của các cụ liệt tổ,...
Xem thêm
Nhiều người thường đặt câu hỏi Việt Nam có trà đạo không? Tại sao Việt Nam không có một nền văn hóa trà để sánh với trà đạo Nhật Bản, với trà nghệ Trung Hoa, với trà buổi chiều của Anh quốc? Nếu chúng ta cho rằng, đạo là con đường, là cung cách uống trà thì Việt Nam hẳn nhiên có trà đạo. Đó là cách uống trà của người Việt. Cách uống trà đó giản dị, gần gũi, nhưng cũng rất đỗi tinh tế như tâm hồn người Việt nên nó không là một cái đạo như trà đạo Nhật Bản, không quá cầu kỳ như trà...
Xem thêm
     Được nuôi lớn từ đất mẹ Suối Giàng – Văn Chấn, trà shan tuyết cổ thụ Suối Giàng là loại trà ai uống cũng mê. Loại trà này không chỉ được đánh giá cao về chất lượng mà còn đem lại nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe. Trà an toàn mà lại ngon nên bạn không nên bỏ qua mỗi dịp ghé thăm mảnh đất rẻo cao này. Cây chè tổ Shan Tuyết Suối Giàng      So với các loại trà nổi tiếng bấy lâu như: trà sen Tây Hồ, trà Tân Cương Thái Nguyên,.. thì trà shan tuyết cổ thụ Suối Giàng cũng tạo được dấu ấn trong...
Xem thêm

Âm thanh đẹp

Follow Us