Bảo tồn lễ Tết

Lượt xem : 464 lượt xem

T.M

     Có người đã viện vì lẽ xa xỉ, mất thời giờ mà bảo nên bỏ cái lễ Tết Nguyên đán. Vậy ý kiến ấy có nên theo không? Nên là vì lẽ gì? Không nên là vì lẽ gì?

Tết nguyên đán là một lệ cổ mà nước Việt Nam ta gìn giữ kể đã mấy ngàn năm rồi.

Gần đây, có người thấy ngày Tết người ta ăn tiêu xa xỉ quá thì cho là ngày vô ích, bảo nên bỏ đi. Bỏ đi cũng phải, vì ngày Tết cũng như bao nhiêu ngày khác trong năm, mà làm gì cho mọi người nô nức tiệc tùng, rượu chè linh đình, biết bao là tốn hao công của, đời là đời cạnh tranh, người kiệm của hiếm, nào có dư dụ đâu như đời cổ mà cũng “ăn Tết” cho nghèo dân, nghèo nước. Giữ Tết thì cũng không ích gì cho non sông đất nước, mà bỏ Tết nghĩ cũng không hại gì cho non sông đất nước.

Giữ lại hay bỏ đi thì non sông đất nước cũng vẫn là non sông đất nước này. Tết nó không đủ làm cho hơn thua được gì đâu, mà bỏ đi thì người ta khỏi phải một lần ăn tiêu quá độ “gánh vàng đem đổ sông Ngô”, chẳng hay là dư?. Nếu Tết nó chỉ có ngần ấy chuyện thì cũng nên bỏ phăng nó đi chớ còn tiếc thương làm gì nữa! Nhưng nói ra rồi nghĩ lại, Tết chẳng phải chỉ có cái hình ấy mà thôi, Tết nó còn là cái tinh thần của nó.

Gói bánh chưng ngày tết xưa

Hình ảnh gói bánh chưng ngày tết xưa. ST.

Không! Tết nào phải là ngày vô nghĩa, ngày Tết nào phải là ngày để ăn tiêu xa xỉ, chơi bời quá độ. Ngày Tết đối với dân tộc Việt Nam là một ngày đầm ấm vui vầy, có hàm một cái ý nghĩa rất là thâm trầm cao thượng. Dùng sức óc tưởng tượng một chút thì thấy cuộc đời là một cuộc lữ hành, nếu cuộc lữ hành ấy mà vô cùng vô tận “chân trời góc bể, biết đâu là nhà”, mà phải cái tình cảnh “lỡ độ đường” thì tất sinh biết bao nhiêu lòng thất vọng. Ở đời mà đến thất vọng thì còn gì là sinh thú nữa. “Đã không biết sống làm vui. Tấm thân nào biết thiệt thòi là thương!” thì đời cũng không còn gì là đời nữa. Nên cổ nhân mới đặt ra nột năm có một lần Tết. Một lần Tết tức là một “độ đường” để người đi trong cuộc đời, dần dần một độ qua một độ, cho khỏi sinh buồn chán. Ngày Tết tức là ngày để ghi cho biết rằng cuộc đời người ta đã đi khỏi được một độ trong con đường dài vô hạn vô cùng. Hết một độ đường cũ, qua một độ đường mới, đường dẫu dài mà hy vọng không cùng; khách lữ hành vẫn vui bước, bước lên quảng đường mới…

Ngày Tết lại là ngày cúng giỗ, phụng sự tổ tiên để kể con cháu nhớ lại cái công đức “cây cuội nước nguồn”. Có người vì mưu lấy hạnh phúc cho cuộc đời mà phải xa cách quê hương, nếu không có ngày Tết, ngày nặng nghĩa tôn giáo gia tộc khiến cho lòng khắc khoải vì tiếng thiêng liêng của hồn nòi giống gọi về, về cho cha con, anh em, họ hàng sum vầy để thỏa tấm lòng du tử, thì đời người còn gì là thú vị hơn.

Một ngày đã có ý nghĩa hay như thế mà nỡ hủy đi hay sao? Xét về hình thức thì nên bỏ, bỏ đi thì phải, nhưng xét về tinh thần thì nên bảo tồn lắm. Tết, nó có điều dở là tự mình làm cho nó dở, chơi bời quá độ, ăn tiêu xa xỉ là tự mình, chứ Tết nào có bảo ta như thế!

Bỏ hình thức mà giữ tinh thần, Tết há không phải là một cái tệ hay đáng nên bảo tồn lắm ru? Bỏ Tết là hủy đi mất một cái phong vị rết hay riêng của nước Việt Nam, trừ nước Việt Nam ta không có nước nào có cái phong vị ấy, cái phong vị khiến cho quả tim người và quả tim trời đất như đập cùng một nhịp.

Nguồn: Tập Lời hoa do Đông Hồ nhuận sắc,
Tri Đức học xã xuất bản năm 1934, tr. 154 – 157.
Phong Vị Xuân Xưa, NXBHNV ngày 30/12/2020.

Đánh giá
093 202 6393
icons8-exercise-96 challenges-icon chat-active-icon